Ludzie, wydarzenia, przemiany 20 lat fotografii „Gazety Wyborczej”
Fotografowie „Gazety Wyborczej” codziennie przez 20 lat przyglądali się Polsce, Europie i światu. Pokazywali współczesność na milionach klatek. Jak je uporządkować, jak z tego bogactwa ułożyć opowieść o wolności?
Wystawa w Zachęcie nie ma swojej chronologii. Kuratorzy odrzucili tradycyjny sposób ekspozycji, nie chcieli, by rocznicowa ekspozycja była tylko popisem sztuki fotografowania. Skupili się na tym, co wspólne dla autorów i czytelników — na doświadczeniu wolności.
Nasza wystawa ma wielu bohaterów. Wśród nich wielcy Polacy: Jerzy Giedroyc, Wisława Szymborska, Andrzej Wajda. A obok: urzędnicy, nauczycielki, rolnicy, feministki, Romowie, bezrobotni, anonimowi przechodnie, czy nietypowe spotkania współobywateli, których Jerzy Gumowski fotografował z lotu ptaka. Jednak głównym bohaterem jest zmiana. Podkreślają to sekwencje fotografii sprzed dwóch dekad kontrastujące z obrazami współczesności. Zmianę rejestrują również amatorzy, także ich prace znalazły się na wystawie. Zdjęcia może niedoskonałe, ale szybkie i szczere. Zawodowcom odebrano wyłączność. Dziś fotografują wszyscy. Dlatego profesjonaliści stawiają sobie pytania o społeczny sens ich zawodu. Jedni odrzucają skostniałe, z pozoru doskonałe formy na rzecz spontaniczności, inni wracają do korzeni sztuki fotografii.
Kolejnym bohaterem wystawy są zbiorowe emocje: wydarzenia polityczne, ekonomiczne, religijne, sportowe. Niekończące się debaty o kształcie polskiej szkoły, reformie służby zdrowia, Kościele, homofobii, lustracji, antysemityzmie. I wreszcie codzienność każdego z nas nieujęta w ramy wydarzeń i dat. Kalejdoskop zaskakujących, dynamicznych sytuacji, w których zawiera się paradoks — polska rzeczywistość dorasta do europejskiej normy. Z wielu zdjęć jakby wyparowała nadwiślańska egzotyka. Transformacja mimo wszystko okazała się sukcesem. Ale obok istnieje Polska, która prawie się nie zmienia, starość i bieda w 1989 i 2009 roku wyglądają niemal tak samo.
Przełom demokratyczny otworzył przed nami świat. Każdy ma szansę spotkania innych ludzi, przedstawicieli innych kultur, religii, sposobów myślenia. Skorzystali z niej także fotografowie „Gazety” — tancerka flamenco w Sewilli, arabscy imigranci pod Paryżem, sycylijscy rybacy, hipisi z USA, bezdomne dzieci w Petersburgu, król rumuńskich Cyganów, uchodźcy z Kosowa, polskie Boże Narodzenie w Edynburgu — zapis bogactwa i różnorodności świata. Ale w obiektywach fotografów znalazły się też miejsca szczególne: Czeczenia, Palestyna, Afganistan, Irak, kraje afrykańskie i ludzkie życie naznaczone wojną. Na ich tle rewolucje 1989-1990 w Europie Środkowej i Wschodniej wydają się cudem.
kuratorzy wystawy:
Dominique Roynette - dziennikarka, dyrektorka artystyczna francuskich dzienników, współautorka wielu graficznych koncepcji „Gazety”
Piotr Wójcik - fotograf, szef działu foto „Gazety”
Joanna Kinowska - fotograf, kierowniczka działu edukacji Zachęty
projektant ekspozycji Grzegorz Rytel
dźwięk Paweł Ziętara - TOK FM
organizatorzy wystawy: Gazeta Wyborcza, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
współorganizator Domański Zakrzewski Palinka
Wystawa mogła powstać dzięki pracy całego działu fotograficznego Gazety Wyborczej
Ekspozycja prezentowana od 12 maja do 12 lipca 2009 r.
Pomoc w organizacji ekspozycji Adam Kozak
Wystawa mogła powstać dzięki pracy całego zespołu działu fotograficznego Gazety
Krzysztof Miller z projektu 13 wojen 13 wojen na szkle, zreprodukowane w mokrym kolodionie
2005 - WARSZAWA. ZBIGNIEW HONOSZEWSKI BIERZE UDZIAü W ŚWICZENIACH EWAKUACJI Z WIEŻOWCA ELEKTRIM
FOT. ROBERT KOWALEWSKI / AGENCJA GAZETA
1989 - WARSZAWA. DEMONTAŻU POMNIKA FELIKSA DZIERŻYŃSKIEGO
FOT. JACEK MARCZEWSKI / AGENCJA GAZETA
1989 - WARSZAWA. PIERWSZE POSIEDZENIE SENATU. WOJCIECH JARUZELSKI, LECH WAŁĘSA , BRONISŁAW GEREMEK
FOT. SŁAWOMIR SIERZPUTOWSKI / AGENCJA GAZETA
1995 - WARSZAWA. OGŁOSZENIE WYNIKÓW WYBORÓW PREZYDENCKICH. SZTAB WYBORCZY JACKA KURONIA
FOT. PIOTR WÓJCIK / AGENCJA GAZETA
2006 - WARSZAWA. KONTRMANIFESTACJA SKINHEADÓW PODCZAS PARADY RÓWNOŚCI
FOT. KRZYSZTOF MILLER / AGENCJA GAZETA
2004 - RUDA ŚLĄSKA. NA PODWÓRKU
FOT. ALEKSANDER PRUGAR / AGENCJA GAZETA
2000 - PALESTYNA, RAMALLAH. DRUGA INTIFADA
FOT. PIOTR JANOWSKI / AGENCJA GAZETA
2008 - CHINY, PEKIN. BIEG MARATOŃSKI PODCZAS IGRZYSK OLIMPIJSKICH
FOT. BARTOSZ BOBKOWSKI / AGENCJA GAZETA
2005 - ROSJA, MOSKWA. GAZETA KOMIERSANT UKAZAŁA SIĘ Z PUSTYMI STRONAMI NA ZNAK PROTESTU PRZECIWKO KARZE ZASADZONEJ PRZEZ MOSKIEWSKI SAD
FOT. KRZYSZTOF MILLER / AGENCJA GAZETA